Definicje – statki i ich rodzaje
REPETYTORIUM MOTOROWODNIAKA - cz. 4
Statek każdy wie, jak wygląda, ale czym właściwie różni się prom od statku pasażerskiego? Co to jest zestaw sprzężony i czym różni się od zestawu holowanego?
W tym materiale przedstawiamy kilka podstawowych definicji statków i innych obiektów pływających, które możemy spotkać na wodzie. Dzięki temu łatwiej będzie rozpoznać i prawidłowo nazwać jednostki napotykane podczas żeglugi lub w porcie.
Po tej krótkiej lekturze łatwiej będzie Wam nie tylko rozpoznać poszczególne jednostki, ale również zrozumieć ich oznakowanie oraz zasady prawa drogi, które mają zastosowanie podczas spotkania na wodzie.
Statek – krótko jest to ogólne określenie wszystkiego co pływa: jacht żaglowy, motorowodny, kajak, barka, lub rower wodny. Wszystkie te obiekty definiowane są jako statek.
Statek o napędzie mechanicznym – siłą napędową jest silnik (spalinowy, elektryczny), są to wszystkie jachty motorowe, skutery wodne, statki pasażerskie. Jacht płynący na żaglach i na silniku jest również statkiem o napedzie mechanicznym.
Statek żaglowy – statek który porusza się po wodzie za pomocą żagli, przy czym statek wyposażony w napęd mechaniczny, który jednocześnie używa silnika, nie jest traktowany jako statek żaglowy tylko jako statek o napędzie mechanicznym.
Prom – statek służący do przewozu ładunków lub osób w poprzek drogi wodnej, czyli taki który kursuje pomiędzy jednym, a drugim brzegiem.
Statek zajęty połowem - statek, który prowadzi połowy przy użyciu sieci, sznurów haczykowych, włoków lub innych narzędzi połowowych, które ograniczają jego zdolność do wykonywania manewrów.
Statek zajęty połowem innym niż trałowanie - statek prowadzący połowy przy użyciu narzędzi innych niż włoki lub inne narzędzia używane do trałowania. Przykładem może być statek łowiący za pomocą sieci stawnych, sznurów haczykowych lub innych narzędzi, które ograniczają jego zdolność do manewrowania.
Statek o ograniczonej zdolności manewrowej - statek, którego zdolność do wykonywania manewrów wymaganych przepisami jest ograniczona ze względu na charakter wykonywanej pracy. Może to być np. statek zajęty układaniem lub podnoszeniem znaków nawigacyjnych, pracami podwodnymi, pogłębianiem lub holowaniem, gdy ograniczenia wynikają z wykonywanej pracy.
Statek nieodpowiadający za swoje ruchy - statek, który z powodu wyjątkowych okoliczności nie jest w stanie manewrować zgodnie z wymaganiami przepisów i dlatego nie może ustąpić z drogi innym statkom. Przykładem może być statek, który utracił napęd lub sterowność.
Statek ograniczony swoim zanurzeniem - statek o napędzie mechanicznym, którego możliwość zmiany kursu jest znacznie ograniczona ze względu na głębokość i szerokość dostępnego akwenu w stosunku do jego zanurzenia
Statek w drodze - statek, który nie stoi na kotwicy, nie jest przymocowany do lądu i nie stoi na mieliźnie.
Statek na kotwicy - statek, który został zakotwiczony i pozostaje w określonym miejscu za pomocą kotwicy lub kotwic.
Statek na mieliźnie - statek, który osiadł na dnie lub został unieruchomiony w wyniku zetknięcia z dnem akwenu
Zestaw holowany – składa się z co najmniej jednego statku o napędzie mechanicznym, który holuje za sobą jeden lub więcej innych statków lub obiektów. Statek holujący oraz holowane jednostki tworzą razem zestaw holowany.
Zestaw sprzężony – składa się z dwóch lub większej liczby statków połączonych ze sobą burtami i poruszających się razem jako jedna całość. Przykładem może być statek o napędzie mechanicznym połączony burtą z innym statkiem lub obiektem.
Mały statek - statek, którego długość jest mniejsza niż 20 metrów, z wyjątkiem statków określonych w przepisach jako szczególne kategorie, np. zestawów holowanych, statków żaglowych i niektórych statków zajętych połowem.
Oznakowanie statków w dzień i w nocy
Każdy z opisanych statków czy zestawów jest odpowiednio oznakowany, aby można było rozpoznać go również po zmroku oraz w warunkach ograniczonej widzialności. W nocy służą do tego odpowiednie światła nawigacyjne i sygnałowe, których układ, kolor oraz widoczność informują o rodzaju statku, jego sytuacji i wykonywanych czynnościach.
W ciągu dnia statki i zestawy mogą być rozpoznawane po znakach dziennych - charakterystycznych kulach, stożkach, walcach, rombach i innych znakach umieszczanych w odpowiednich miejscach na statku. W nocy stosuje się odpowiednie światła nawigacyjne, które pozwalają rozpoznać rodzaj statku oraz jego sytuację na wodzie.
Znajomość nazw i rodzajów statków jest bardzo ważna dla motorowodniaka. Pozwala prawidłowo rozpoznać napotkaną jednostkę, a następnie ustalić, jakie zasady prawa drogi mają zastosowanie i który statek jest zobowiązany do wykonania odpowiedniego manewru.
